Προσδοκίες: Η σκοτεινή πλευρά του εαυτού μας

Σήμερα θα μιλήσουμε για τις προσδοκίες και κατά πόσο μπορούν να επηρεάσουν τη ζωή μας. Προσδοκία είναι όταν αναμένουμε και ελπίζουμε να συμβεί κάτι καλό. Οι ελπίδες που πραγματοποιούνται και οι επιδιώξεις που εκπληρώνονται μας δίνουν ένα αίσθημα ικανοποίησης. Όμως τι γίνεται όταν πολλές από τις προσδοκίες μας δεν καταλήγουν όπως θα θέλαμε; Τότε αυτό μας οδηγεί σε απογοήτευση και σαμποτάρει την ψυχολογία μας και τις μελλοντικές μας προσπάθειες. Τι μπορούμε να κάνουμε για να έχουμε ρεαλιστικές προσδοκίες και γιατί θα ήταν προς όφελός μας αυτό;

Ο Σαίξπηρ είπε: «Είμαι πάντα ευτυχισμένος. Ξέρετε γιατί; Γιατί δεν περιμένω τίποτα από κανέναν. Οι προσδοκίες πάντα πληγώνουν..».

Ο αναπτυξιακός ψυχολόγος Jean Piaget είχε παρατηρήσει ότι τα μικρά παιδιά δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν ανάμεσα στις σκέψεις τους και στον πραγματικό κόσμο. Πιστεύουν δηλαδή ότι οι σκέψεις τους μπορούν άμεσα να κάνουν τα πράγματα να συμβούν. Αυτό λέγεται «μαγική σκέψη» και υποστήριξε ότι την ξεπερνάμε περίπου στα 7 μας χρόνια. Φαίνεται όμως ότι ως ενήλικες συνεχίζουμε να λειτουργούμε με αυτό τον τρόπο (π.χ. με την προσευχή). Οι άνθρωποι έχουν τη φυσική τάση να εναποθέτουν τις ελπίδες τους για ευτυχία σε προσδοκίες. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό όσο έχουμε καλούς λόγους να πιστεύουμε ότι η εκπλήρωση μιας προσδοκίας θα μας κάνει ευτυχισμένους (π.χ. έχοντας ζήσει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν) και όσο όντως κάνουμε τα απαραίτητα βήματα προς την εκπλήρωσή της. Το πρόβλημα με τις προσδοκίες προκύπτει όταν περιμένουμε κάτι να συμβεί χωρίς κάποιον πειστικό λόγο για αυτή την προσδοκία. Με αυτό τον τρόπο χρησιμοποιώ «μαγική σκέψη» και προετοιμάζω τον εαυτό μου για απογοήτευση. Μα γιατί δεν βρίσκω τη δουλειά που ονειρεύομαι; Για παράδειγμα, μόλις τελειώσω τη σχολή θέλω να γίνω διευθύντρια, όμως αυτή η προσδοκία είναι μη ρεαλιστική καθώς τέτοιες θέσεις αναλαμβάνουν άτομα με τουλάχιστον μια δεκαετία επαγγελματικής εμπειρίας. Θεωρώ αυτονόητο ότι θα με σέβονται στη δουλειά. Πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό εάν εσύ ο ίδιος δεν βάζεις τα όριά σου και δεν επικοινωνείς τις ανάγκες σου; Και γιατί οι άλλοι θα πρέπει να τις γνωρίζουν από πριν; Πρόκειται για μη ρεαλιστική προσδοκία και δε σημαίνει ότι επειδή το θέλουμε πολύ θα γίνει και πραγματικότητα. Έτσι, αν δεν κάνεις τα απαραίτητα βήματα ώστε να φτάσεις εκεί που θέλεις (π.χ. στρατηγική ώστε να αποκτήσεις την απαραίτητη εμπειρία για να φτάσεις στο στόχο σου) τότε θα νιώθεις θυμωμένος και απογοητευμένος πολύ εύκολα.

Μπορείτε να σκεφτείτε διάφορα παραδείγματα από την καθημερινότητά σας που καταλήξατε να νιώθετε έτσι. Ένα πάρτι που σχεδιάσατε και ήσασταν σίγουροι ότι θα είναι επιτυχημένο, μια δουλειά που ζητήσατε να κάνει ο/η σύντροφός σας και όταν γυρίσατε, αντιληφθήκατε ότι τελικά δεν την έκανε ή προσδοκώντας συνέχεια από τα παιδιά σας να υπακούν στους κανόνες σας (λογικό έως ένα σημείο, άλλα θα πρέπει να συμβιβαστούμε με την άποψη ότι δεν υπάρχει κανένα παιδί που να μπορεί να υπακούσει σε όλα!).

Όταν υπάρχουν ανεκπλήρωτες προσδοκίες που περιλαμβάνουν την αποτυχία άλλων ανθρώπων να συμπεριφερθούν όπως εσείς θέλετε, τότε κατά πάσα πιθανότητα θα απογοητευτείτε. Πρώτον, γιατί το άλλο άτομο μπορεί να μη γνωρίζει απαραίτητα τι ακριβώς προσδοκάτε αλλά και να το γνωρίζει δε σημαίνει ότι θα το κάνει. Και δεύτερον, περιμένοντας οι άλλοι να δρουν προς το συμφέρον σας, αλλά όχι το δικό τους, είναι μη ρεαλιστικό. Περιμένοντας οι άλλοι να κάνουν κάτι που συμφέρει και τα δύο μέρη είναι σίγουρα πιο ρεαλιστικό. Άλλωστε, σκεφτείτε πώς νιώθετε εσείς, όταν οι άλλοι περιμένουν από εσάς να κάνετε πράγματα που δεν συνάδουν με τους δικούς σας στόχους, τις αξίες και επιθυμίες;

Κάποιες καλές ιδέες για να ξεφορτωθείτε μια και καλή τις προσδοκίες σας και να απελευθερώσετε τον εαυτό σας: α) Μάθετε να ξεχωρίζετε τις προσδοκίες από την εξάρτηση. Η ευτυχία είναι αδύνατη αν συνεχώς εξαρτάστε από άλλους ανθρώπους για να αισθάνεστε καλά, β) αποδεχτείτε ότι δεν θα παίρνετε πάντα πίσω ό,τι δίνετε, γ) μην εξιδανικεύετε ποτέ ανθρώπους ή καταστάσεις, δ) όλοι έχουμε ελαττώματα, κανείς δεν είναι τέλειος. Το μόνο άτομο από το οποίο πρέπει να έχετε προσδοκίες είναι ο εαυτός σας. Εγκαταλείψτε λοιπόν τις μη ρεαλιστικές προσδοκίες και δείτε τη ζωή σας να αλλάζει προς το καλύτερο.

Παπαδάκη Ελένη

Μέλος του Συλλόγου Συμβουλευτικής, Coaching &Mentoring Ελλάδος

Περισσότερα άρθρα από την Ελένη εδώ

Θα θέλαμε την άποψη σου για το θέμα!

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Powered by WordPress.com.

Up ↑