Μπαίνοντας στα Παπούτσια των Παιδιών μας!

Στο άρθρο «Καθρέφτη Καθρεφτάκι μου», είδαμε κάποιες από τις πλευρές της μίμησης ή μοντελοποίησης των γονέων από τα παιδιά τους και πως ότι συμβαίνει μέσα στο σπίτι θα μπορούσε να επηρεάζει τη συμπεριφορά των παιδιών.

Πριν από λίγες ημέρες, έλαβα το παρακάτω μήνυμα από μία αναγνώστρια σχετικά με το παραπάνω άρθρο:

 

«Καλημέρα Παναγιώτη,

Συγχαρητήρια για το πολύ ενδιαφέρον άρθρο! Δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι κάτι που λίγο πολύ όλοι γνωρίζουμε, έχει τόσο βάθος και έχει μελετηθεί αρκετά και μάλιστα έχει εφαρμογή και σε εμάς τους ενήλικες! 

 Άρχισα να παρατηρώ τον εαυτό μου πως μαθαίνει, «μιμούμενη» υπό κάποια έννοια ανθρώπους που συναναστρέφομαι και στην αρχή τουλάχιστον ήταν σοκαριστικό!

Αυτό που θα ήθελα να σε ρωτήσω είναι πως μπορούμε να ελέγξουμε εμείς, τα χαρακτηριστικά που θα περάσουμε στα παιδιά μας έτσι ώστε να είναι τα καλύτερα για εκείνα.

Σε ευχαριστώ πολύ,

Γιώτα

 

 Το μήνυμα σου Γιώτα, μου έδωσε το ερέθισμα για ένα ακόμα άρθρο επάνω στο θέμα της μίμησης και σε ευχαριστώ πολύ και για το ερώτημα αλλά και για τα καλά σου λόγια! Αυτή τη φορά δεν θα μιλήσουμε για «καθρέφτες», αλλά πάμε ένα βήμα πιο πίσω στη διαδικασία της μίμησης και θα μιλήσουμε για «παπούτσια» και πιο συγκεκριμένα για τα παπούτσια των παιδιών μας!

 

Όλοι θα έχετε ακούσει τη φράση:

 

«…, για να κατανοήσεις τις επιλογές και τις ανάγκες του άλλου, αν δεν μπεις στα παπούτσια του άλλου…»

 

Το στάδιο των “παπουτσιών” προηγείται του καθρέπτη ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να συμβαίνει καθώς πριν καθρεπτίσεις κάτι, είναι να το έχεις δημιουργήσει και η δημιουργία χρειάζεται τουλάχιστον γνώση του επιθυμητού αποτελέσματος και της πιθανής ανάγκης που είναι να καλύφθεί.

Ας ξεκινήσουμε όμως από την ερώτηση που θέτεις με μία άμεση απάντηση: Η προσωπική μου άποψη είναι ότι δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε , αλλά ακόμα και αν μπορούσαμε δεν θα έπρεπε να το κάνουμε!

Μπορούμε όμως, κατανοώντας τί πραγματικά χρειάζεται το παιδί μας, παρατηρώντας τα ιδιαίτερα χαρίσματά του και τί είναι πραγματικά σημαντικό για αυτό, να του δημιουργήσουμε ένα τέτοιο περιβάλλον, που θα είναι ασφαλές και θα το τροφοδοτεί με ερεθίσματα κατάλληλα για αυτό και τις ανάγκες του.  Σημασία δεν έχει ο έλεγχος, αλλά η δημιουργία πληθώρας επιλογών που θα ταιριάζουν με τις κλίσεις του και τον χαρακτήρα του.

Το μαγικό με τους ανθρώπους και όχι μόνο τα παιδιά, είναι ότι βαθιά μέσα μας γνωρίζουμε τί είναι αυτό που πραγματικά θέλουμε. Εμείς για εμάς και όχι οι άλλοι για εμάς! Οι άλλοι απλά προβάλλουν αυτό που εκείνοι θα έκαναν αν ήταν στη θέση μας.

Οι προσπάθειες ελέγχου συνήθως έχουν ως αποτέλεσμα τα παιδιά να ζουν τις ζωές που οι γονείς τους δεν έζησαν, καταλήγοντας σε μία κατάσταση σύγχυσης ανάμεσα στα δικά τους “θέλω” και τα “πρέπει” των γονιών τους. Είναι να αντιμετωπίσουμε τα Παιδιά μας, ως ενήλικες απο το πρώτο δευτερόλεπτο της ζωής τους, δείχνοντας τους τον ίδιο σεβασμό που θα δείχναμε και σε έναν άλλο ενήλικο ή θα θέλαμε να απολαμβάνουμε εμείς από τους άλλους.

Η διαφορά είναι ότι στην πρώτη περίπτωση, επιδιώκουμε έλεγχο στο πώς το παιδί μας θα ερμηνεύσει το περιβάλλον, ενώ στη δεύτερη του αφήνουμε χώρο να το κάνει όπως θέλει, έχοντας φροντίσει όμως να έχει πληθώρα ποιοτικών ερεθισμάτων. Ότι και να αποφασίσει να τα κάνει, θα είναι σίγουρα ποιότικο.

Αν σκεφτείτε για λίγο την ουσία της ενηλικίωσης, ένας ενήλικος άνθρωπος γράφει  ο ίδιος τις οδηγίες χρήσης της ζωής του και τις εφαρμόζει. Η ικανότητα αυτή δημιουργείται από τις εμπειρίες της ζωής του, τις επιλογές που έκανε και αυτές που δεν έκανε, τα λάθη και την ανασκόπηση των διδαγμάτων τους. Αν ένα παιδί  “ταϊζεται” συνεχώς με έτοιμες λύσεις και δεν έχει εναλλακτικές επιλογές από μικρή ηλικία …. πιστεύετε ότι θα αναπτύξει την ικανότητα να δημιουργεί μόνο του τη ζωή του?

 

Ένα παιδί μπορεί να εξαρτάται από τους γονείς του, αλλά δεν είναι κτήμα τους… και σε αυτή τη φράση για εμένα βρίσκεται η ουσιά της γονεϊκότητας.

 

Πως μπορούμε να πετύχουμε τα παραπάνω στην πράξη?  Μέσα στην πολυπλοκότητά του … είναι πολύ πιο απλό από φαντάζει!

Αν θες να αλλάξεις αυτό που φαίνεται στον καθρέπτη … είναι απαραίτητο να αλλάξεις αυτό που στέκεται μπροστά σε αυτόν! Αν μέσα στον καθρέπτη θέλεις να φαίνεται ένα κόκκινο μολύβι, θα πρέπει να τοποθετήσεις μπροστά του ένα κόκκινο μολύβι…. αν του βάλεις ένα πράσινο θα καθρεπτίσει πράσινο….

Όπως και εσύ ίσως να έχετε παρατηρήσει, όταν μιμείστε άλλους, από τα χιλιάδες χαρακτηριστικά τους, επιλέγετε υποσυνείδητα αυτά που σας χρειάζονται την συγκεκριμένη στιγμή της ζωής σας, για να κάνετε το επόμενο εξελικτικό για εσάς βήμα.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα παιδιά! Δρουν και επιλέγουν τι θα μοντελοποιήσουν, από το επίπεδο συνειδητότητας και αναγκών που βρίσκονται. Εκείνα πραγματικά ξέρουν τί χρειάζονται μία δεδομένη στιγμή, οι γονείς απλά μαντεύουν! Κάποιοι το κάνουν με ακρίβεια και άλλοι όχι, αλλά όλοι μαντεύουν.

Αν δεχθούμε ότι ισχύει η γνωστή στους περισσότερους πυραμίδα των αναγκών του Maslow, τα παιδιά προσπαθούν να καλύψουν την πρωταρχική τους ανάγκη τους για επιβίωση & ασφάλεια. Ότι και να τους συμβεί, θα το ερμηνεύσουν υπό το πρίσμα αυτών των αναγκών  Στην ηλικία τους και όσο πιο μικρά είναι, λειτουργούν κυρίως με τον εγκέφαλο του εντέρου τους που είναι ακόμα κυρίαρχος.

 

Μπαίνοντας στα παπούτσια του άλλου!

Η φράση αυτή αναφέρεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην έννοια της ενσυναίσθησης, πώς  δηλαδή να μπορούμε να αισθανόμαστε όπως αισθάνεται και ο άλλος, για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε τις συμπεριφορές και τις αντιδράσεις του.

Βάζοντας στο παιχνίδι και τις  5 αισθήσεις, τις αξίες και τις πεποιθήσεις, οικογενειακό περιβάλλον και πολιτισμικά στοιχεία, για να μπορέσει να μπει κάποιος στα παπούτσια του άλλου και να τον συναισθανθεί, χρειάζεται:

 

να δει τον κόσμο μέσα από τα μάτια του άλλου,

να τον ακούσει μέσα από τα αυτιά του,

να τον μυρίσει και να τον γευθεί όπως ο άλλος,

να τον αισθανθεί όπως ο άλλος,

να τον βιώσει μέσα από τις πεποιθήσεις του άλλου,

μέσα από την κουλτούρα του άλλου,

έχοντας τον ίδιο αξιακό κώδικα με τον άλλο,

 

Ακόμα και να φορέσει στην κυριολεξία τα παπούτσια του άλλου, όπως τα παιδιά πολλές φορές επιδιώκουν να φορούν τα παπούτσια των γονέων τους! Το παράδειγμα που παρουσιάστηκε στο άρθρο Καθρέφτη Καθρεφτάκι μου, με τον ηθοποιό είναι χαρακτηριστικότατο!

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών της εγκυμοσύνης της Νίκης, όπως είναι φυσιολογικό, παρατηρούσαμε συνεχώς άλλα ζευγάρια πως μεγάλωναν τα παιδιά τους αλλά και τα παιδιά πως αντιδρούσαν σε συγκεκριμένες συμπεριφορές. Αυτό στο οποίο καταλήξαμε ήταν ότι οτιδήποτε συνέβαινε, το μωρό το επεξεργαζόταν στο πλαίσιο του αν προήγαγε ή απειλούσε την επιβίωση και την ασφάλεια του! Ένα μπιμπερό αργούσε ένα λεπτό να ετοιμαστεί και αυτό το λεπτό ήταν ικανό να αποτυπώσει στο πρόσωπο του μωρού ακραίες αντιδράσεις!

Ο Μάξιμος- Κωνσταντίνος τις πρώτες ημέρες είχε πολύ χαρακτηριστική αλληλουχία μικροεκφράσεων στο πρόσωπο του, σε σχέση με οτιδήποτε βίωνε:  πρώτα έβγαζε έκπληξη, μετά φόβο και έπειτα χαρά ή κλάμα. Μόνο όταν έπαιρνε την επιβεβαίωση, με τα δικά του κριτήρια, αποδεχόταν κάτι. Η οποία επιβεβαίωση ήταν με την μορφή είτε μίας ήρεμης αντίδρασης απο εμάς, ή ένα χαμόγελο ότι όλα είναι ΟΚ, είτε απλά δοκίμαζε με το στόμα του το αντικείμενο (αν επρόκειτο για αντικείμενο) μέχρι να σιγουρευτεί ότι είναι ασφαλές.

Όταν γυρίσαμε σπίτι από το Μαιευτήριο, βομβαρδιστήκαμε από εκατοντάδες συμβουλές από πιο έμπειρους γονείς και τους ευχαριστούμε… αλλά δεν ακούσαμε κανέναν, παρά μόνο το μωρό μας και το ένστικτό μας.

Η διαδικασία που ακολουθήσαμε, ήταν αυτή με τα παπούτσια που περιέγραψα παραπάνω.  «Μπήκαμε στα μωρουδιακά του παπουτσάκια» και προσπαθήσαμε να σκεφτούμε όπως ίσως να σκεφτόταν ένα μωρό μερικών ημερών και προσαρμόσαμε την κάθε συμπεριφορά μας, σε αυτό.

 

Κάποιες από τις ερωτήσεις που είχα γράψει τότε στο χαρτί ήταν:

 

Πως θα αισθάνονταν ένα μωρό αν το έβαζαν να κοιμηθεί μακρυά από τους γονείς του?

Ποιά σημάδια στη συμπεριφορά του θα έδειχναν ότι είναι έτομο να φύγει από το κρεβάτι ή το δωμάτιο των γονιών του?

Τι πραγματικά θέλει ένα μωρό και δεν κοιμάται?

Πως θα αισθάνονταν ένα μωρό αν το έντυναν με πολύ στενά/ζεστά ρούχα?

Πως θα αισθάνονταν ένα μωρό αν το άφηναν να κλαίει, δήθεν  για να το εκπαιδεύσουν?

Για πιο λόγο θα μπορούσε να κλαίει ένα μωρό, να ενοχλήσει ή για να επικοινωνήσει?

Πως θα αισθάνονταν ένα μωρό αν προσπαθούσαν να το ταΐσουν ένα φαγητό που είναι άνοστο και σε λάθος θερμοκρασία?

Πως θα αισθάνονταν ένα μωρό αν καθυστερούσε το φαγητό του έστω και δύο λεπτά?

Πως θα αισθάνονταν ένα μωρό αν ο γονέας επέτρεπε τον εκνευρισμό του να φανεί σε αυτό?

 

Αν αυτές και πολλές πολλές άλλες ερωτήσεις που αναδύονται μέσα στην καθημερινότητα ενός γονέα για το παιδί του, απαντηθούν έστω και μόνο μέσα από το πρίσμα της ανάγκης για επιβίωση και ασφάλεια, ίσως να ανατραπούν πολλές από τις καθιερωμένες γονεϊκές συμπεριφορές, προς όφελος της ψυχικής υγίειας των παιδιών.

Η προσωπική μου προσέγγιση στην γονεϊκότητα, αλλά και την προσωπική ανάπτυξη των ενηλίκων, περνά μέσα από την ανάληψη της προσωπικής ευθύνης του καθενός για τον εαυτό του. Η ανατροφή των παιδιών ξεκινά από τους γονείς και από εκεί είναι να ξετυλιχθεί το κουβάρι. Όπως σε όλους τους τομείς της ζωής μας, δεν είναι οι καταστάσεις που καθορίζουν το αποτέλεσμα, αλλά πως εμείς ανταποκρινόμαστε σε αυτές!

Η δουλειά του καθρέπτη είναι απλά να καθρεπτίζει εμάς, εμείς είμαστε υπεύθυνοι για το τί του τοποθετούμε μπροστά!

 

Με αγάπη,

Daddy Chaos

Θα θέλαμε την άποψη σου για το θέμα!

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Powered by WordPress.com.

Up ↑